Tư vấn CSR, SA8000, RBA, BSCI và các yêu cầu trách nhiệm xã hội tại TP. Hồ Chí Minh

1. Giới thiệu về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) gắn với kinh doanh có trách nhiệm, đạo đức, bảo vệ môi trường và tôn trọng quyền con người. Doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh ngày càng cần chứng minh thực hành này với khách hàng, chuỗi cung ứng. Chương trình phù hợp phụ thuộc ngành, bên mua và thị trường; các tên gọi dưới đây không đồng nghĩa đều là tiêu chuẩn chứng nhận hoặc nghĩa vụ pháp lý chung.

2. Tiêu chuẩn, chương trình đánh giá và công cụ

CSR là khung trách nhiệm tổng thể. Các tiêu chuẩn, bộ quy tắc, phương pháp đánh giá và công cụ cụ thể giải quyết những khía cạnh khác nhau về lao động, nhân quyền, môi trường:

• SA8000: tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội về quyền lao động, điều kiện làm việc và hệ thống quản lý. Chứng nhận do tổ chức độc lập được công nhận phù hợp thực hiện.
• RBA: Bộ quy tắc của Responsible Business Alliance bao gồm lao động, sức khỏe và an toàn, môi trường, đạo đức, hệ thống quản lý trong các chuỗi cung ứng liên quan, gồm điện tử.
• amfori BSCI: hệ thống giám sát, cải thiện hiệu quả xã hội, tập trung quyền lao động và điều kiện làm việc. Kết quả đánh giá BSCI không phải chứng chỉ BSCI.
• SMETA: phương pháp đánh giá xã hội của Sedex, gồm lao động, sức khỏe, an toàn; phạm vi môi trường và đạo đức tùy loại đánh giá. SMETA đưa ra phát hiện và kế hoạch hành động khắc phục, không phải chứng nhận.
• WRAP: Worldwide Responsible Accredited Production, chương trình chứng nhận sản xuất có trách nhiệm, đặc biệt trong ngành hàng may.
• WCA: chương trình Workplace Conditions Assessment của Intertek, đánh giá điều kiện làm việc và tuân thủ xã hội.
• ICTI/sản xuất đồ chơi có trách nhiệm: chương trình liên quan ICTI trước đây phát triển thành ICTI Ethical Toy Program và hiện mang tên Ethical Supply Chain Program. Cần xác nhận chương trình và yêu cầu bên mua hiện tại.
• GSCP: Global Social Compliance Programme là khung tham chiếu, hội tụ trước đây. Với hoạt động đối sánh, công nhận hiện nay, cần xem Sustainable Supply Chain Initiative (SSCI) của Consumer Goods Forum và yêu cầu bên mua.
• GRS: Global Recycled Standard áp dụng hàm lượng tái chế, chuỗi hành trình và yêu cầu xã hội, môi trường, hóa chất nhất định. Đây không phải chứng chỉ CSR tổng quát cho mọi doanh nghiệp.
• Higg Index: bộ công cụ đo lường tính bền vững về các khía cạnh môi trường, xã hội liên quan. Module, đánh giá và yêu cầu xác minh phụ thuộc hoạt động, khách hàng.

3. Yêu cầu của các thương hiệu lớn về trách nhiệm xã hội

Nhiều nhãn hàng, chuỗi cung ứng xét trách nhiệm xã hội khi lựa chọn và giám sát nhà cung cấp. Yêu cầu do từng bên mua và hợp đồng xác định.

a. Minh bạch và yêu cầu áp dụng

Các nhãn hàng như Nike, adidas, H&M, Apple, Walmart có yêu cầu riêng với nhà cung cấp. Cần xác nhận bộ quy tắc, hình thức đánh giá/chứng nhận và đơn vị được chấp nhận, không mặc định mọi nhãn hàng đều chấp nhận bất kỳ chương trình nào trong danh sách.

b. Giảm thiểu tác động môi trường

Bên mua có thể yêu cầu bằng chứng về vật liệu, tác động môi trường, năng lượng, phát thải và nước. Module Higg phù hợp và GRS giải quyết các khía cạnh cụ thể; phải phân biệt phạm vi, mục đích sử dụng.

c. Tuân thủ trách nhiệm nhân quyền

Nhà cung cấp cần xử lý nguy cơ như lao động trẻ em, cưỡng bức và phân biệt đối xử. Các chương trình đánh giá hỗ trợ rà soát, khắc phục, không thay trách nhiệm bảo vệ người lao động của chủ sử dụng.

d. Kiểm tra và đánh giá định kỳ

Bên mua có thể yêu cầu đánh giá định kỳ, theo dõi và bằng chứng hành động khắc phục duy trì hiệu lực. Việc thực hiện liên tục cần được duy trì sau ngày đánh giá.

e. Phối hợp và hỗ trợ

Một số nhãn hàng cung cấp đào tạo, hướng dẫn và nguồn lực kỹ thuật hỗ trợ cải thiện. Cần xác nhận hỗ trợ và kỳ vọng cụ thể với bên mua.

4. Lợi ích của việc sử dụng dịch vụ tư vấn trách nhiệm xã hội

Triển khai phù hợp có thể hỗ trợ tuân thủ và cải thiện thực tiễn:

• Uy tín: thực hành có trách nhiệm và bằng chứng đáng tin cậy giúp xây dựng niềm tin với khách hàng, đối tác, cộng đồng.
• Tiếp cận thị trường: đáp ứng đúng hình thức đánh giá, chương trình hoặc chứng nhận được bên mua chấp nhận có thể hỗ trợ cơ hội kinh doanh; tư vấn hoặc một chứng chỉ chung không bảo đảm được chấp nhận.
• Cải thiện vận hành: đánh giá và khắc phục có hệ thống hỗ trợ điều kiện làm việc, sử dụng nguồn lực và quản lý.
• Giảm rủi ro: nhận diện khoảng cách lao động, môi trường, nhân quyền hỗ trợ tuân thủ và khắc phục; không bảo đảm loại bỏ mọi rủi ro pháp lý.
• Thu hút, giữ người: thực hành sử dụng lao động có trách nhiệm giúp xây dựng đội ngũ tốt hơn.

5. Quy trình tư vấn của ITVC

Phạm vi được thống nhất theo doanh nghiệp, hoạt động và yêu cầu thực tế của bên mua:

Bước 1: Khảo sát thực trạng

Tư vấn viên sẽ tiến hành khảo sát toàn diện về tình hình hiện tại của doanh nghiệp, bao gồm điều kiện làm việc, quy trình sản xuất, và các yếu tố liên quan đến môi trường và xã hội của doanh nghiệp.

Bước 2: Phân tích và đánh giá

Đối chiếu thực hành, bằng chứng với yêu cầu đã chọn như SA8000, RBA, amfori BSCI, yêu cầu nơi làm việc liên quan SMETA hoặc tiêu chí áp dụng khác.

Bước 3: Đề xuất giải pháp

Tư vấn viên sẽ đề xuất các giải pháp cụ thể để doanh nghiệp cải thiện và tuân thủ các tiêu chuẩn đã cam kết, đưa ra danh mục tài liệu cần thiết lập, các yêu cầu của luật cần tuân thủ. Các giải pháp này sẽ được thiết kế phù hợp với quy mô và ngành nghề của doanh nghiệp.

Bước 4: Triển khai và đào tạo

Sau khi các giải pháp được phê duyệt, tư vấn viên sẽ hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các biện pháp cải tiến và tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên về trách nhiệm xã hội. Sau khóa đào tạo, người lao động sẽ hiểu về các yêu cầu về trách nhiệm xã hội và cùng với doanh nghiệp thực hiện tuân thủ.

Bước 5: Chuẩn bị cho đánh giá độc lập

Hỗ trợ chuẩn bị bằng chứng và xử lý phát hiện. Đánh giá, quyết định chứng nhận (nếu có) do đơn vị độc lập có thẩm quyền thực hiện. SMETA cần công ty đánh giá liên kết được Sedex phê duyệt; SMETA và amfori BSCI không phải chứng nhận. Dịch vụ tư vấn ITVC không bảo đảm kết quả đánh giá.

Bước 6: Duy trì và cải tiến liên tục

ITVC Toàn Cầu sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc duy trì và cải tiến các hoạt động trách nhiệm xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật và tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội và sẵn sàng đối mặt với các thay đổi.

Nguồn tham khảo

Sedex — SMETA

amfori — quan hệ giữa SMETA và BSCI

Ethical Supply Chain Program

Consumer Goods Forum — SSCI