Giám định xuất xứ hàng hóa, máy móc, thiết bị

Hòa nhập vào vào xu thế này, trong thời gian qua, Việt Nam đã cùng các nước ASEAN tích cực tham gia đàm phán, ký kết nhiều Hiệp định Khu vực thương mại tự do - FTA với một số đối tác thương mại chính và công cụ để thực hiện các hiệp định thương mại về hàng hóa trong khuôn khổ các FTA này là các quy tắc xuất xứ. Để phục vụ việc kiểm tra và xác định xuất xứ - ITVC Toàn Cầu đề xuất cung cấp dịch vụ giám định xuất xứ hàng hóa, máy móc, thiết bị

1. Xuất xứ hàng hóa là gì?

Luật thương mại sửa đổi của Việt nam có hiệu lực từ ngày 01/1/2006 đưa ra khái niệm về xuất xứ hàng hóa: “Xuất xứ hàng hóa là nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hay thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa trong trường hợp có nhiều nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa đó”.

2. Lợi ích của việc xác định xuất xứ

Xuất xứ hàng hoá là một trong những yếu tố quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu và là vấn đề được quan tâm trong thương mại quốc gia và quốc tế.

• Đối với các cơ quan quản lý Nhà nước: Quy tắc xuất xứ là công cụ để thực hiện chính sách thương mại quốc gia nhằm xây dựng một chính sách quản lý phù hợp, nó có tác dụng khuyến khích thương mại quốc tế phát triển nhưng vẫn bảo hộ được nền sản xuất trong nước.
• Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu: Tận dụng được các ưu đãi thuế quan và phi thuế quan do xuất xứ hàng hoá đem lại sẽ giúp đẩy mạnh xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa có xuất xứ của nước mình so với hàng hoá có xuất xứ từ quốc gia, vùng lãnh thổ khác không được hưởng ưu đãi.

Giám định xuất xứ hàng hóa sẽ giúp xác định một cách khoa học và rõ ràng về xuất  xứ hàng hóa để tránh các nhầm lẫn và tranh chấp khi thực hiện thương mại quốc tế.

3. Giấy chứng nhận xuất xứ và các mẫu trong bài gốc

Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) là chứng từ xác định xuất xứ hàng hóa. Bài gốc viện dẫn Điều 3 Nghị định 19/2006/NĐ-CP. Khi thực hiện giao dịch, phải dùng quy định áp dụng và quy tắc của hiệp định thương mại tương ứng; Nghị định 31/2018/NĐ-CP là văn bản chính thức ban hành sau đó để tham khảo về xuất xứ.

Nghị định 31/2018/NĐ-CP

• Mẫu D: Chứng từ xuất xứ ưu đãi đối với thương mại nội khối ASEAN đủ điều kiện. Bài gốc nêu lịch sử từ Hiệp định CEPT ký tại Singapore ngày 28/1/1992 nhằm hình thành AFTA, Việt Nam tham gia ngày 15/12/1995 tại Bangkok và triển khai từ 1/1/1996. Yêu cầu hiện hành cần được kiểm tra theo cơ chế ASEAN áp dụng.
• Mẫu E: Chứng từ xuất xứ ưu đãi trong thương mại ASEAN–Trung Quốc. Mốc 29/11/2004 tại Lào và triển khai từ 1/7/2005 trong bài gốc liên quan Hiệp định Thương mại hàng hóa; Hiệp định khung được ký năm 2002.
• Mẫu AK: Chứng từ xuất xứ ưu đãi trong thương mại ASEAN–Hàn Quốc. Mốc 24/8/2006 tại Kuala Lumpur và triển khai từ 1/6/2007 trong bài gốc liên quan Hiệp định Thương mại hàng hóa; Hiệp định khung được ký năm 2005.
• Mẫu S: Bài gốc mô tả chứng từ xuất xứ ưu đãi cho thương mại Việt Nam–Lào theo thỏa thuận hợp tác kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật song phương. Cần xác định yêu cầu chứng từ áp dụng cho lô hàng.

4. Nước sản xuất và nước xuất xứ

Một sản phẩm có thể gồm nguyên liệu, linh kiện được sản xuất tại nhiều quốc gia. Xuất xứ được xác định theo quy tắc áp dụng, không chỉ liệt kê nơi sản xuất từng bộ phận. Tùy hiệp định và sản phẩm, tiêu chí có thể gồm xuất xứ thuần túy, hàm lượng giá trị, chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc công đoạn gia công cụ thể; cần đánh giá theo từng mặt hàng.

5. Tổ chức cấp C/O và tổ chức giám định

Tổ chức cấp C/O và tổ chức giám định có vai trò khác nhau. Bài gốc liệt kê VCCI, ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất và các phòng quản lý xuất nhập khẩu khu vực. Danh sách lịch sử này không phải danh bạ thẩm quyền hiện hành. Khi giao dịch, phải xác định cơ quan cấp có thẩm quyền và quy tắc áp dụng. Kết quả giám định có thể hỗ trợ hồ sơ xuất xứ; chứng thư giám định không thay thế C/O hoặc quyết định của tổ chức có thẩm quyền.

Nền tảng ICC hỗ trợ xác minh chứng nhận xuất xứ do các phòng thương mại được công nhận tham gia hệ thống cấp; không xác minh mọi C/O trên thế giới.

Xác minh C/O trên hệ thống ICC

Tham khảo thông tin của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC):

Thông tin về nền tảng xác minh ICC

6. Quy trình dịch vụ giám định xuất xứ

ITVC Toàn Cầu cung cấp dịch vụ hỗ trợ giám định xuất xứ. Mặt hàng, nước nhập khẩu, quy tắc xuất xứ và phạm vi công việc được xem xét cho từng nhiệm vụ.

Quy trình giám định phục vụ hồ sơ xuất xứ có thể gồm các bước dưới đây:

1. Thu thập thông tin và tài liệu về hàng hóa:
   • Bộ chứng từ xuất khẩu: Hóa đơn, Hợp đồng, P/L, B/L (Nếu Hóa đơn xuất theo giá CIF đề nghị gửi kèm hóa đơn hoặc hợp đồng bảo hiểm và hóa đơn cước phí vận tải để tính toán theo giá xuất FOB cho từng đơn vị sản phẩm);
   • Quy trình pha trộn nguyên, phụ liệu/ Quy trình sản xuất, lắp ráp;
   • Bảng giải trình tỷ lệ nguyên, phụ liệu được sử dụng ở đầu vào (Các nguyên phụ liệu dùng để sản xuất, cấu thành nên sản phẩm);
   • Hóa đơn, chứng từ để xác định giá trị nguyên, phụ liệu nhập khẩu ngoài Asean (Tờ khai Hải quan, Hóa đơn, P/L, B/L, Hợp đồng);
   • Chứng từ xuất xứ phù hợp cho nguyên liệu đủ điều kiện cộng gộp theo hiệp định áp dụng, gồm các ví dụ mẫu D, E, AK, S được nêu trong bài gốc.
   • Hóa đơn, chứng từ chứng minh giá nguyên, phụ liệu không xác định xuất xứ.

   Nhà nhập khẩu muốn hưởng ưu đãi phải có chứng từ xuất xứ theo yêu cầu của hiệp định tương ứng và kiểm tra việc đáp ứng điều kiện của hàng hóa, hồ sơ.

2. Tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa tại cơ sở sản xuất
3. Đánh giá về xuất xứ hàng hóa theo quy định
4. Chụp ảnh trong quá trình giám định
5. Lập báo cáo & phát hành chứng thư giám định